Participatie en sociale cohesie in de Schilderswijk

Elmar Smid, Laura Mulder en Ellen Wiering, stagiairs WRR

De Haagse Schilderswijk is in Nederland een befaamde, zo u wilt beruchte, wijk. Waar er voorheen met name autochtone Nederlanders in de wijk woonden, is de wijk tegenwoordig een stuk diverser geworden. De WRR is in het kader van het project ‘Migratiediversiteit’ op werkbezoek gegaan bij verschillende organisaties die dagelijks met die diversiteit te maken krijgen, om te onderzoeken hoe zij met die toenemende diversiteit omgaan. Onder leiding van Schilderswijker Peter Duivesteijn zijn we langsgegaan bij een buurthuis, een maatschappelijke organisatie en een brede scholengroep, die ook internationale schakelklassen aanbiedt. Wij vroegen hen wat voor beleid zij zelf hanteren, tegen welke problemen ze aanlopen en waar zij kansen zien met betrekking tot de toenemende diversiteit in hun wijk. Door middel van dit weblog delen wij enkele bevindingen.

City Mondial
Om een beeld te krijgen van de Schilderswijk en haar geschiedenis heeft de directeur van City Mondial, Peter Duivesteijn, ons rondgeleid door de wijk. Daarbij gaf hij aan dat er de laatste jaren een hoop is verbeterd qua voorzieningen. Daarnaast is er weinig winkelleegstand en worden huurwoningen snel weer verhuurd. Duivesteijn merkt op dat mensen graag wonen en werken in de wijk, maar dat er tussen de etnische groepen niet veel “samen wordt geleefd.”

Buurthuis De Mussen
In het oudste buurthuis van Nederland sprak de WRR met directrice Nicoline Grötzebauch. Het pand waarin De Mussen gevestigd is staat midden in de wijk en buurtbewoners van verschillende achtergronden maken er gebruik van. Het buurthuis focust met de activiteiten die ze organiseert op participatie, sport en gezondheid en kunst en cultuur. Zo organiseren zij onder andere huiswerkbegeleiding, sporttoernooien, taalcursussen, opvoedcursussen voor moeders en thema-avonden over radicalisering. Grötzebauch’s centrale boodschap is dat er geïnvesteerd moet worden in jongeren en voorzieningen. Jongeren uit de Schilderswijk worden volgens haar gediscrimineerd, ook al hebben ze goede opleidingen afgerond. Het gebrek aan succesverhalen en rolmodellen uit de eigen omgeving helpt de radicalisering van sommige jongeren in de hand. Het bieden van perspectief voor hen benoemt ze als uitdaging.

Op de vraag hoe het buurthuis omgaat met de verschillende etnische achtergronden van de buurtbewoners antwoordt Grötzebauch dat er soms gescheiden activiteiten worden aangeboden, waar alleen jongens of meisjes aan deelnemen (maar meisjes kickboksen ook gewoon). Een enkele keer wordt er onderscheid gemaakt op etniciteit, omdat bijvoorbeeld hindoestanen en Marokkanen minder goed samen lijken te gaan. Mainstreaming als beleid van de overheid werkt volgens Grötzebauch niet, omdat dan de jongeren uit de Schilderswijk dan niet worden bereikt. Een ander knelpunt waar Grötzebauch tegen aanloopt is de financiering van activiteiten in het buurthuis op projectbasis. Vechten voor een budget kost veel tijd en lange termijn projecten raken eerder ondergesneeuwd.

Multiculturele vrouwenorganisatie Stichting Steunpunt Sabr
Vervolgens is de WRR ontvangen in de huiskamer van de Multiculturele vrouwenorganisatie Stichting Steunpunt Sabr, waar we spraken met directrice Karima Sahla. Het steunpunt biedt vrouwen uit de Schilderswijk een laagdrempelige mogelijkheid om elkaar te ontmoeten en met elkaar te spreken over problemen. Voor veel van deze vrouwen is de stap naar reguliere hulpverlening te groot, ook omdat deze instanties onbekend voor hen zijn. Steunpunt Sabr bereikt vrouwen van verschillende etniciteiten, maar bovenal Marokkaanse vrouwen. Bezoekers van het Steunpunt kunnen deelnemen aan praatgroepen, aan taal- of opvoedingscursussen, of krijgen hulp bij het opzetten van een eigen onderneming. Daarnaast organiseert de stichting uitstapjes om de horizon van deze vrouwen te verbreden, aangezien een deel van hen niet vaak buiten de buurt komt.

Sahla deelt de zorg van Grötzebauch dat er voor jongeren in de Schilderswijk weinig perspectief is. Velen voelen zich zelfs tweederangs burgers. Daarnaast uit ze haar zorgen over opvoedproblemen, straatcultuur, (religieuze) identiteit en armoede in de wijk. Volgens Sahla bestaat de oplossing er uit om de kwaliteiten die jongeren hebben die in de Schilderswijk wonen te benutten. Daar ziet zij onbenutte kansen. Volgens Sahla heeft het mainstream beleid van de overheid ervoor gezorgd dat de overheid niet meer in de haarvaten van de wijk zit. Hierdoor is er minder zicht binnen de overheid op wat er speelt in de Schilderswijk. Nieuwe maatschappelijke problematiek vereist daarom volgens haar zelforganisatie van bewoners van de wijk.

Johan de Witt Scholengroep
Ten slotte heeft de WRR gesproken met directieleden Hans Huizer en Anne Segeren van de Johan de Witt Scholengroep. Deze scholengroep biedt onderwijs aan op verschillende locaties en op verschillende niveaus, waaronder aan kinderen van (arbeids)migranten in Internationale Schakelklassen en sinds kort ook aan minderjarige vluchtelingen. Als het op omgaan met diversiteit aankomt is Huizer er stellig in dat kinderen vooral een goede opleiding in een school zoeken en dat die kerntaak op orde moet zijn. De kwaliteit van en eisen aan het onderwijs mogen niet verlaagd worden, randomstandigheden moeten door andere organisaties buiten de school verholpen worden. Door deze aanpak zijn de onderwijsresultaten van de Johan de Witt Scholengroep de laatste vier jaar aanzienlijk verbeterd, terwijl de school eerder een imago van een ‘zwarte school’ had, met bijbehorende slechte resultaten.

Voor Huizer zijn Nederlandse waarden en normen leidend op de scholen. Huizer omschrijft het als volgt: “We dealen met verschillen, maar we richten ons er niet op en handelen er niet naar.” De scholengroep is wel partner in een stakeholdersgroep met basisscholen, de politie, buurtcentra en de gemeente, bijvoorbeeld om problemen in de wijk of signalen van radicalisering tijdig aan te kaarten, en waar mogelijk initiatieven te nemen om situaties in de wijk te verbeteren.

Op het gebied van onderwijs geven aan de voornamelijk Syrische en Eritrese vluchtelingenkinderen is het passen en meten. Sommige leerlingen kampen met trauma’s, zijn af en toe zelfs analfabeet en hebben een gebrek aan structuur. Voor Segeren ligt de prioriteit bij het geven van onderwijs, zo goed als dat kan. De Scholengroep kan en wil de sociale problemen van deze jongeren niet zelf oplossen. Huizer stelt voor om een speciaal MBO 1 en 2 traject voor net volwassen jonge asielzoekers te creëren, omdat ze niet gemixt kunnen worden met reguliere leerlingen in de puberleeftijd nadat ze de vluchtelingenklassen hebben doorlopen. Daarover, en over leer-werktrajecten voor deze groep, moeten afspraken gemaakt worden met ROC’s.

Ten slotte zijn de Internationale Schakelklassen van de scholengroep bedoeld om kinderen van migranten binnen ruim een jaar door te laten stromen naar het reguliere onderwijs. Het gaat om kinderen van onder andere Poolse en Bulgaarse arbeidsmigranten tot aan kinderen van ambassadepersoneel. De scholengroep heeft er voor gekozen om, naast Nederlands, ook te onderwijzen in andere vakken, zodat daarin geen achterstanden ontstaan. Als knelpunt geeft Huizer aan dat onderwijzen aan deze speciale doelgroepen wel problemen oplevert met de kwaliteitskaart-systematiek van de Rijksinspectie voor Onderwijs. Als de doorstroomsnelheid van twee jaar die voor een normale VMBO opleiding staat in deze klassen niet wordt gehaald, omdat een leerling nog met een taalachterstand kampt, wordt daardoor de kwaliteitskaart van de reguliere opleidingen negatief beïnvloed. Net als Grötzebauch en Sahla, onderkennen Huizer en Segeren dat jongeren uit de Schilderswijk worden gediscrimineerd. Bijvoorbeeld als ze zoeken naar een stage of een baan.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie - uw reactie wordt naar een WRR-e-mail-adres gestuurd, van daaruit krijgt u antwoord.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s